W 2018 roku z inicjatywy środowisk akademickich związanych ze studiami żydowskimi w Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie i Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, przy wsparciu finansowym Fundacji im. Marcella i Marii Roth, ustanowiono doroczną Nagrodę im. Józefa A. Gierowskiego i Chonego Shmeruka za najlepszą naukową publikację książkową w dziedzinie historii i kultury Żydów w Polsce. Wysokość nagrody wynosi 20 tys. zł. 

Patronami Nagrody są dwaj wybitni uczeni, którzy wnieśli wielki wkład w poprawę relacji polsko-żydowskich i polsko-izraelskich, a także przyczynili się do rozwoju studiów żydowskich i badań nad dziejami polskich Żydów: Profesor Józef A. Gierowski z Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie i Profesor Chone Shmeruk z Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie. Nawiązana przez nich w 1984 r. współpraca stanowiła impuls do podjęcia interdyscyplinarnych badań w zakresie judaistyki i zaowocowała ich ogromnym rozwojem. Obecnie w Polsce, co roku ukazuje się kilkadziesiąt książek naukowych o tematyce żydowskiej.

Prof. Józef A. Gierowski (1922-2006), Rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego w latach 1981-1987, wybitny historyk, inicjator utworzenia w 1986 roku Międzywydziałowego Zakładu Historii i Kultury Żydów w Polsce (od roku 2000 Katedra Judaistyki, a od 2012 roku Instytut Judaistyki) – pierwszej po wojnie tego typu placówki w polskim uniwersytecie, która rozpoczęła prowadzenie kompleksowych badań nad dziejami polskich Żydów. Prof. Gierowski wystąpił również z inicjatywą powołania Komisji Historii i Kultury Żydów PAU oraz Polskiego Towarzystwa Studiów Żydowskich – instytucji, które przyczyniły się do rozwoju studiów żydowskich w Polsce. 

Chone Shmeruk (1921-1997) profesor Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie, był historykiem literatury jidysz i historykiem kultury Żydów polskich. W 1983 roku został pierwszym kierownikiem Centrum Badań nad Historią i Kulturą Żydów Polskich na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie. W 1984 roku w czasie wyprawy naukowej do Polski spotkał się z prof. Józefem A. Gierowskim i od tego czasu stali się orędownikami rozwoju studiów nad historią Żydów polskich. Prof. Shmeruk był obecny przy tworzeniu Międzywydziałowego Zakładu Historii i Kultury Żydów w Polsce na UJ, od początku lat 1990 był także przewodniczącym Rady Naukowej tego ośrodka. Po osiedleniu się na stałe w Polsce, podjął również współpracę z ośrodkami akademickimi w Lublinie, Łodzi i Warszawie. Przyczynił się znacznie do powstania i rozkwitu studiów jidyszystycznych w Polsce. Wiele z jego prac zostało przetłumaczonych na język polski.

Laureatami I edycji Nagrody w 2018 roku zostali: prof. Joanna Nalewajko-Kulikov za książkę Mówić we własnym imieniu. Prasa jidyszowa a tworzenie żydowskiej tożsamości narodowej (do 1918 roku) (Neriton i IH PAN, Warszawa 2016), prof. Grzegorz Krzywiec -  Polska bez Żydów. Studia z dziejów idei, wyobrażeń i praktyk antysemickich na ziemiach polskich początku XX wieku (1905-1914) (IH PAN, Warszawa 2017) i dr Agnieszka Żółkiewska - Zerwana przeszłość. Powojenne środowisko żydowskiej inteligencji twórczej. Pomoc materialna i organizacja ze strony CKŻP, (ŻIH, Warszawa 2017).

Laureatami II edycji w 2019 roku zostały: prof. Joanna Lisek za książkę Kol isze - głos kobiet w poezji jidysz (od XVI w. do 1939 r.) (Wydawnictwo Pogranicze, Sejny, 2018), dr Alicja Maślak-Maciejewska - Modlili się w Templu. Krakowscy Żydzi postępowi w XIX wieku. Studium społeczno-religijne, (Wydawnictwo UJ, Kraków 2018) i dr Maria Cieśla - Kupcy, arendarze i rzemieślnicy. Różnorodność zawodowa Żydów w Wielkim Księstwie Litewskim w XVII i XVIII w.) (IH PAN, Warszawa 2018). 

 

Do bieżącej III. edycji można zgłaszać oryginalne książki wydane w Polsce w roku 2019 opublikowane przez autorów związanych zawodowo z polskimi instytucjami akademickimi i naukowymi.

Prawo rekomendacji do Nagrody mają osoby fizyczne i instytucje, których działalność pozostaje zgodna z jej tematycznym zakresem: redakcje czasopism, instytucje kulturalne i naukowe, uniwersytety i szkoły wyższe, wydawnictwa, towarzystwa naukowe.

Wyboru laureatów dokonuje Kapituła Nagrody po rozpatrzeniu zgłoszeń i zapoznaniu się z pozycjami nadesłanymi na konkurs.

Decyzje podejmowane są w dwóch tajnych głosowaniach, poprzedzonych prezentacją recenzji członków Kapituły i dyskusją na temat nadesłanych publikacji. W pierwszym głosowaniu przyznaje się nominacje dla autorów pięciu najlepszych książek, wybranych przez Kapitułę spośród wszystkich nadesłanych zgłoszeń. W drugim głosowaniu spośród osób nominowanych zostaje wyłoniony laureat (lub laureaci) Nagrody.

Kapituła zastrzega sobie prawo do innego podziału Nagrody.

Regulamin Nagrody i inne informacje są dostępne na stronie: www.judaistyka.uj.edu.pl

Rekomendacje do Nagrody wraz z rekomendowaną publikacją prosimy nadsyłać w terminie do 30 sierpnia 2020 roku  na adres:

 

Instytut Judaistyki

Uniwersytet Jagielloński

ul. Józefa 19

31-056 Kraków

z dopiskiem: „Nagroda im. J. A. Gierowskiego i Ch. Shmeruka”

 

 

Skład Kapituły:

Prof. Jan Święch – Dziekan Wydziału Historycznego UJ – przewodniczący Kapituły

Prof. Monika Adamczyk-Garbowska – UMCS

Dr hab. Michał Galas, prof. UJ – sekretarz Kapituły

Prof. Adam Kaźmierczyk – UJ

Dr hab. Adam Kopciowski – UMCS

Dr Andrzej Link-Lenczowski – UJ

Prof. Antony Polonsky – Muzeum POLIN

Prof. Eugenia Prokop-Janiec - UJ

Dr hab. Magdalena Ruta, prof. UJ – UJ

Prof. Andrzej Trzciński – UMCS

 

 

POPRZEDNIE EDYCJE NAGRODY:

W pierwszej edycji nagrody nominowane zostały do niej następujące książki:

Grzegorz Krzywiec, Polska bez Żydów. Studia z dziejów idei, wyobrażeń i praktyk antysemickich na ziemiach polskich początku XX wieku (1905-1914), Instytut Historii PAN, Warszawa 2017, s. 559.

Magdalena Kozłowska, Świetlana przyszłość? Żydowski Związek Młodzieżowy „Cukunft” wobec wyzwań międzywojennej Polski, Wydawnictwo Austeria, Kraków-Budapeszt 2016, s. 346.

Joanna Nalewajko-Kulikov, Mówić we własnym imieniu. Prasa jidyszowa a tworzenie żydowskiej tożsamości narodowej (do 1918 roku), Instytut Historii PAN, Neriton, Warszawa 2016, s. 353.

Ewa Węgrzyn, Wyjeżdżamy! Wyjeżdżamy? Alija gomułkowska 1956-1960, Wydawnictwo Austeria, Kraków-Budapeszt 2016, s. 379.

Agnieszka Żółkiewska, Zerwana przeszłość. Powojenne środowisko żydowskiej inteligencji twórczej. Pomoc materialna i organizacja ze strony CKŻP, Żydowski Instytut Historyczny, Warszawa 2017, s. 453.

W drugiej edycji nagrody nominowane zostały do niej następujące książki:

Maria Cieśla, Kupcy, arendarze i rzemieślnicy. Różnorodność zawodowa Żydów w Wielkim Księstwie Litewskim w XVII i XVIII w. , IH PAN, Warszawa 2018

Joanna Lisek, Kol isze - głos kobiet w poezji jidysz (od XVI w. do 1939 r.), Pogranicze, Sejny 2018

Alicja Maślak-Maciejewska, Modlili się w Templu. Krakowscy Żydzi postępowi w XIX wieku. Studium społeczno-religijne, WUJ, Kraków 2018

Artur Markowski, Przemoc antyżydowska w wyobrażenia społeczne. Pogrom białostocki 1906 roku, WUW, Warszawa 2018

Joanna Tokarska-Bakir, Pod klątwą. Społeczny portret pogromu kieleckiego, tom 1-2, Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2018

 

Archiwalne zaproszenia na uroczystość wręczenia nagrody - KLIK, KLIK

Relacje z uroczystości - KLIK, KLIK

Informacje o publikacjach nadesłanych i nominowanych - KLIK, KLIK

REGULAMIN NAGRODY

 

Regulamin nagrody [KLIK]