23 X odbyło się uroczyste wręczenie Nagrody im. Józefa A. Gierowskiego i Chonego Shmeruka

Termin: 23.10.2018
Miejsce: Kraków

 

Joanna Nalewajko-Kulikov, Grzegorz Krzywiec i Agnieszka Żółkiewska - to pierwsi laureaci Nagrody im. Józefa A. Gierowskiego i Chonego Shmeruka za najlepszą naukową publikację w dziedzinie historii i kultury Żydów w Polsce. Autorzy nagrodzonych książek spotkali się 23 października w Collegium Novum.

 

Nagroda im. Józefa A. Gierowskiego i Chonego Shmeruka, której wysokość wynosi 20 tys. złotych, została ustanowiona z inicjatywy środowisk akademickich związanych ze studiami żydowskimi w Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie i Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, przy wsparciu finansowym Fundacji im. Marcella i Marii Roth. Jej patronami są 2 wybitni uczeni, którzy wnieśli wielki wkład w poprawę relacji polsko-żydowskich i polsko-izraelskich, a także przyczynili się do rozwoju studiów żydowskich i badań nad dziejami polskich Żydów - prof. Józef A. Gierowski, rektor UJ w latach 1981-1987 i prof. Chone Shmeruk z Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie. Nawiązana przez nich w 1984 roku współpraca stanowiła impuls do podjęcia interdyscyplinarnych badań w zakresie judaistyki i zaowocowała ich ogromnym rozwojem.

Do 1. edycji, obejmującej publikacje naukowe wydane w latach 2016-2017, nadesłano 22 zgłoszenia. Kapituła, pod przewodnictwem dziekana Wydziału Historycznego UJ prof. Jana Święcha, wybrała do drugiego etapu 5 książek. Ostatecznie z uwagi na wysoki poziom publikacji postanowiła docenić wartość nominowanych publikacji i zgodnie z regulaminem nagrodzić troje autorów.

Nagrodę główną przyznano dr hab. Joannie Nalewajko-Kulikov, prof. PAN za książkę Mówić we własnym imieniu. Prasa jidyszowa a tworzenie żydowskiej tożsamości narodowej (do 1918 roku). Publikacja jest nowatorskim studium stanowiącym uwieńczenie wcześniejszych badań autorki nad prasą żydowską. Nagrodzona wykonała ogromną pracę, wkroczyła na teren mało znany, jakim jest prasa w języku jidysz powstała w Polsce na początku XX w. Książka ukazuje przełomową rolę rewolucji 1905 r. i wydawanego w Warszawie dziennika "Hajnt" oraz wpływ tzw. litwaków na kształtowanie tożsamości narodowej polskich Żydów. Ze względu na szeroko zarysowane tło i uwzględnienie różnych aspektów stanowi cenne opracowanie dla przedstawicieli różnych dyscyplin, nie tylko historyków i prasoznawców, bowiem porusza problemy, które dopiero niedawno stały się przedmiotem gruntownych badań.

- Ze względu na szerokie horyzonty i zainteresowania, wnikliwość i pasję badawczą Joanna Nalewajko-Kulikov nawiązuje do najlepszych tradycji badań judaistycznych uprawianych przed 1939 rokiem w Polsce. Po wojnie, ze względu na Zagładę oraz postępującą emigrację żydowskich uczonych, powstała wielka wyrwa i w związku z tym prowadzone pod koniec lat 80. i 90. prace w obrębie odradzających się studiów żydowskich są często badaniami ‘z drugiej ręki’. Natomiast Joanna Nalewajko-Kulikov reprezentuje krąg badaczy młodszego pokolenia, świadomych faktu, że trudno jest prowadzić poważne i nowatorskie prace bez gruntownej wiedzy filologicznej. Można sądzić, że patroni nagrody, inicjując renesans studiów żydowskich w Polsce, marzyli o takich kontynuatorach swojego dzieła - mówiła w laudacji prof. Monika Adamczyk-Garbowska z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie.

Drugą nagrodę otrzymał dr hab. Grzegorz Krzywiec, autor książki Polska bez Żydów. Studia z dziejów idei, wyobrażeń i praktyk antysemickich na ziemiach polskich początku XX wieku (1905-1914) - obszernej i erudycyjnej monografii o narodzinach politycznego antysemityzmu w różnych środowiskach polskiego społeczeństwa, przede wszystkim w Królestwie Polskim. Ostatnią z laureatek - Agnieszkę Żółkiewską - nagrodzono za publikację Zerwana przeszłość. Powojenne środowisko żydowskiej inteligencji twórczej. Pomoc materialna i organizacja ze strony CKŻP. Praca przynosi wiele ciekawych i nieopracowanych do tej pory informacji o kulisach działalności instytucji tj. Związek Literatów i Dziennikarzy Żydowskich, Związek Artystów Scen Żydowskich, Towarzystwo Krzewienia Sztuk Pięknych, Żydowskie Towarzystwo Kultury czy funkcjonujące przez krótki czas wydawnictwa.

 

Zapraszamy do obejrzenia galerii zdjęć z uroczystości [KLIK]

 

Zaproszenie w pdf na uroczystość wręczenia Nagrody [KLIK]

Regulamin Nagrody [KLIK]

Nominacje [KLIK]

Data opublikowania: 03.10.2018
Osoba publikująca: Alicja Maślak-Maciejewska